Otizm Taramasında M-CHAT-R/F Kullanımı: Uygulama, Geçerlilik ve Pratik Sonuçlar

Düzenleyen: Prof. Dr. Özgür ÖNER

Amerikan Pediatri Birliği, Otizm Spektrum Bozuklukları’nın erken tanısı için sağlıklı çocuklarda 18 ayda tarama yapılmasını önermektedir. Herhangi bir durumun taranması için ilk önce geçerli, güvenilir ve yordayıcı değeri yüksek ölçüm araçları bulunması gerekmektedir. M-CHAT-R/F bu amaçla sıklıkla kullanılan bir araçtır. İstanbul Kalkınma Ajansı’nın desteklediği çalışmada, TOHUM Otizm Vakfı, İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi işbirliğinde 9010 çocukta M-CHAT/RF uygulaması, riskli olgularda bunu izleyen telefon izlem görüşmesi ve izlemde riskli bulunan çocuklarda ADOS-2 muayenesi ile tanı değerlendirilmesi yapılmıştır. İlk taramada riskli bulunan olguların oranı %10,7’dir. İlk taramada pozitif çıkan olgularda, izlem görüşmesi yapılanların %42’sinde bu ikinci tarama da pozitif bulunmuştur. ilk taramada 7 puan üstünde alan (yüksek risk grubuna giren) çocukların izlem taramasında pozitif olma olasılığı çok yüksektir. Bu grup, izlem taraması olmadan uzman değerlendirmesine yönlendirilebilir. Çalışmada OSB sıklığı yaklaşık %0,8 olarak saptanmıştır. Muayene edilen ve OSB olmayan birçok olguda gelişim gecikmesi olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonuçları orijinal çalışma ile çok benzerdir ve ölçeğin Amerikan ve Türk popülasyonlarında benzer özellikler gösterdiğini düşündürmektedir.  Anne baba eğitimi, muayenenin gerçekleştirildiği mekan sonuçlar üzerinde etkili faktörler olarak ortaya çıkmaktadır. Bulgular, olası bir tarama çalışmasında karşılaşılacak sorunlar ve ayrılması gereken kaynaklar ile ilgili ayrıntılı planlamalar yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.